Begin november gaf Herman van Rompuy, toen nog ‘gewoon’ premier van België, een interview aan Elsevier’s Hugo Camps. In retrospectief zou je bijna gaan denken dat het een verkapt sollicitatiegesprek betrof – zózeer doet de premier zijn best zichzelf neer te zetten als een lamme dakspecht met een hang naar filosofie en haiku’s. Gelijk maar een paar citaten: ‘Ik ben immuun voor excessieve reacties. Ik ben niet in staat mij in te leven in opwinding. Misschien ben ik gewoon te saai.’ En: ‘Wat stempelt een mens? Eerder de natuur dan gebeurtenissen en ontmoetingen.’ Op de vraag of België ooit nog uit de wurggreep van staatsrechterlijk getouwtrek komt, bijvoorbeeld tegen het jaar 2020, antwoordt hij doodkalm: ‘Ik denk het niet.’    

Als je voor een goeddeels inhoudsloze functie (EU-president) zo’n onthechte, maar gniffelende castraat als Herman van Rompuy kan krijgen en alle lidstaten gedogen hem, is het helemaal niet zo’n gek idee om ‘m te nemen.  Dan maar geen symbool! Dan maar geen richting! Dan maar geen daadkracht! Herman gaat de koffiemachines bedienen tijdens de aanstaande EU-toppen en zal nieuwelingen als Roemenië en Bulgarije gaan inwijden in de edele kunst van het uitstel, de vertraging, de lege bewering, de valse ambitie. Enfin. Natuurlijk kun je zeggen dat de EU in dit stadium een energieker en charismatischer iemand nodig heeft, geen theewaterige mysticus á la Van Rompuy, maar het meest malle aan Camps’ interview is dat de premier zich – na lang beraad – toch wel ergens zorgen over blijkt te maken, namelijk over de ‘versplintering van de samenleving’ en ’het pessimistische levensgevoel’, die zich beiden, naar zijn indruk, in West-Europa ernstig doen gelden.

Met castraten als Van Rompuy aan de top van de apenrots, ben ik geneigd te zeggen: vind je ‘t gek? Sinds wanneer los je problemen op met haiku’s? Tony Blair had de EU tenminste nog ’smoel’ gegeven, een te begrijpen agenda wellicht? Ondertussen is Van Rompuy trouwens ook niet vies van een portie pessimisme, maar in de ogen van Camps moeten we de volgende uitspraak ongetwijfeld beschouwen als de Tibetaanse wijsheid van onze kersverse EU-aanvoerder: ’De windbuil van verwachtingen heb ik losgelaten.’ – Amen, Dalai Lama! Amen, Herman van Rompuy! Een vleugje Zen in Brussel!