In de Fictie van de media – zie vorige bijdrage – gaat het allang niet meer om de vraag wie de beste oplossing heeft, wie met het meest zinnige voorstel komt of wie de meest doordachte bijdrage levert, maar, bijvoorbeeld, over de vraag Wie De Leukste Kleren Draagt of bij wie ‘we’ Het Meeste Weerzin Voelen. In het Kamerdebat van afgelopen week ging deze laatste wedstrijd tussen Pieter van Geel (fractielieder CDA) en Geert Wilders (fractieleider PVV). Jan Mulder koos in DWDD hartstochtelijk voor Pieter van Geel en hoewel zijn hele optreden veel stof tot nadenken gaf over zijn pathologische dwang tot luidruchtig dissoneren, was ik het in deze met Jan eens.

Het instrumentarium om je ‘eigen werkelijkheid’ te creëren is de laatste jaren, mede onder invloed van de digitale revolutie, enorm verbreed. In de strijd tussen Feit & Fictie, is de laatste dan ook aan de winnende hand. En hoe! De kredietcrisis is een even waanzinnig als prachtig voorbeeld van Doorgeschoten Fictie. Een genootschap van financiële bobo’s heeft zich letterlijk jarenlang in hoge kantoren en dikke businessjets kunnen ‘opsluiten’, om van daaruit een staketsel aan boekhoudingen en verslagleggingen  te bouwen dat, buiten het zicht van de arme stervelingen, op louter fictie gebaseerd bleek te zijn. Op straat- en consumentenniveau zag je de uitwassen van dit bancaire autisme al jarenlang doorwoekeren: minder bankkantoren, meer flapautomaten, meer antwoordmachines, meer spraakcomputers – de meeste banken deden dus open en bloot oefeningen in Het Creëren Van Pure Fictie (maar niemand herkende het als zodanig).  GeenStijl is ook een mooi voorbeeld van de Groeiende Macht Van Fictie. Hoofdredacteur Dominique Weesie benoemde zijn successtrategie als ‘het creëren van een vijand waartegen we ons af kunnen zetten’ en ‘mensen moeten ons óf heel erg haten óf heel erg van ons houden’. Het is een openlijk geformuleerde vrijbrief om van Fictie je core-business te maken.  Ook het fenomeen Wilders werkt volgens deze methodiek. ZIJN ER DAN GEEN TEGENKRACHTEN? Die zijn er wel, maar ze lijken aan de verliezende hand. De ‘kritische media’ (NOS? Nova? DWDD? Kranten? Weekbladen?) blijken veeleer gefascineerd door de Fictie dan dat ze er Feiten tegenover stellen. Een kritische journalist als Francisco van Jole vraagt tegenwoordig, als hij de minister van Buitenlandse Zaken spreekt, niets over mensenrechten in China maar alles over Twitteren tijdens de kerstdagen. Ook hij zit tegenwoordig in zijn eigen Fictie opgesloten! Met enig historisch besef zou je kunnen zeggen dat de kredietcrisis de ontluisterende apotheose is van de leus uit de jaren ‘60: ‘De Verbeelding Aan de Macht!’

Concluderend: in een zorgeloze wereld vol gezonde mensen is Fictie een leuk tijdverdrijf, maar als het even tegenzit heb je mensen nodig (doktoren, hulpverleners, ambulancepersoneel) die zich dagelijks vies durven te maken aan de Feiten. Ik hoop dat de balans door de kredietcrisis weer meer in evenwicht komt.

Eerst vernam ik het van de Rotterdamse dichter Manuel Kneepkens, vandaag ook van mijn uitgever Chrétien Breukers; ik sta op Rotterdamse vooravond van Poetry International geprogrammeerd! Behalve dat ik het – sorry voor het cliché – een ‘uitdaging’ vind om op deze avond op te treden, ben ik bijna jongensachtig onder de indruk van het gegeven dat er ineens een onzichtbare band ‘loopt’ van door mij bewonderde dichters (zoals Boris Ryzji uit Rusland, zoals Jürgen Rooste uit Estland) naar mij. Een magisch gevoel…! Verder ben ik blij omdat ik weet dat deze uitnodiging mij (nog meer) stimuleert een betere dichter te worden. Dank Manuel, dank Poetry voor deze kans!

Mijn gewaardeerde collega-redacteur van City Media, Saïd El Haji, heeft een mooi opiniestuk geschreven in de nieuwste Passionate (thema-nummer Hans Verhagen). Ik zou ook ‘column’ kunnen zeggen, maar daarvoor is hetgeen El Haji aansnijdt – de dronken zucht om het leven ten volle te leven uit angst dat je op je sterfbed moet concluderen iets gemist te hebben – té ernstig, té relevant voor de misverstanden die je in deze tijd overal en nergens tegen het lijf loopt. Ik kan zowel het tijdschrift als het opiniestuk, nogmaals, van harte aanbevelen en plak nog graag een klein citaatje uit Saïd’s stuk aan dit korte promoverhaaltje. Sprekend over19e-eeuwse Verlichtingsdenkers constateert El Haji – maak je borst maar nat! – dat zij ‘de wereld met hun kortzichtige ideeën over vooruitgang, maakbaarheid en eigen verantwoordelijkheid hebben verneukt’.

Kortom, een frontale aanval op het ogenschijnlijk onaantastbare liberalisme, die smaakt naar meer van deze auteur… (www.passionate.nl)

Graag vestig ik de aandacht op het debuut ‘Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij’ van de Vlaming Joost van de Casteele (1979). In deze verhalenbundel worden we een wereld in geslingerd waar de mens nóg een tikje anoniemer is dan hij al is, de winkels nóg een tikje lelijker en opdringeriger dan ze al zijn, de media nóg een stukje gewetenlozer functioneren dan ze al functioneren en het uitgaansleven nóg een beetje losbandiger is ingericht dan het al is ingericht. In dit ‘vet aangezette’ universum lopen vervolgens de anti-helden van Van de Casteele verdwaasd en radeloos rond en zeker van het tweede verhaal, ‘Genesis: CityBis’ (een ontluisterend en hilarisch verstrikt raken van de hoofdpersoon in het plaatselijke, deels ondergrondse winkelcentrum dat luistert naar de naam ‘De Kuip’), heb ik intens genoten.  Aanbevolen!

Als er ooit een schrijver in het Ministerie van Onderwijs opstaat, zal hij een paar keer het volume van de romanreeks  ‘Het Bureau’ nodig hebben om bij benadering recht te doen aan de stroperigheid, de papierberg en het onmachtige gekeutel dat sinds jaar en dag hét handelsmerk is van dit ministerie. Iedereen met enige politiek benul begreep dan ook dat met de benoeming van de dandy Ronald Plasterk (PvdA) een nieuwe periode van ongebreideld vergaderen, aftasten, evalueren, herformuleren en hete aardappels doorschuiven zou aanbreken; het enige punt is nu dat het ook de de media begint op te vallen en Plasterk eindelijk begint te merken wat er gebeurt als het in de ogen van de pers allemaal niet opschiet: de storm steekt op! Maar wat valt de arme man te verwijten? Sinds hij minister is, is hij ‘gewoon’ zijn redelijke, gestudeerde en welgemanierde zelf gebleven en met zo’n type Mr. Nice Guy krijg je dat ministerie NOOIT in beweging. Het ernstigste verwijt aan Plasterk is feitelijk dat hij geen Alex Ferguson is, geen Rafa Benitez, geen José Mourinho: bullebakken van formaat die even hard kunnen slaan als aaien om hun manschappen met de juiste instructies en de juiste mentaliteit het veld in te krijgen. Mannen die weten hoe je een vuist laat neerdalen op een tafel. Hoe je een geluidsmeter in het rood krijgt. Hoe je een fluim in iemands gezicht uiteen kunt laten spatten. En Plasterk? Plasterk weet nog niet eens hoe je een Västman van Ikea binnen een ochtend in elkaar knutselt, laat staan dat hij een ambtenaar het schaamrood op de kaken kan bezorgen. Hij is een glimlachende tekstverwerker met hoed en sjaal, die namens de Zoetermeerse bureaucratie probeert door een kabinetsperiode ‘heen te modderen’, in het ogenschijnlijke besef dat elk besluit tegen hem gebruikt kan worden en geen besluit derhalve de voorkeur geniet. Ondertussen zakt ons land vrolijk verder af op de internationale ladder van taal- en rekenvaardigheid, en wel op een dusdanige wijze dat de bevolking van geen enkele reken- of spelfout van welke leerkracht dan ook nog opkijkt. Plasterk spiekt intussen in zijn agenda, ziet drie openingen, een dansfeest en een balletvoorstelling staan, neemt een kijkje in zijn garderobe en telt de feestdagen van zijn ministerschap af. Próóst, Ronald!

Erwin Vogelezang en Arjan Keene hebben leuke reacties geschreven op mijn laatste twee gedichten op Krakatau (www.krakatau.nl). Hoewel De Dichter door een substantieel deel van de bevolking nog wordt gezien als een zonderling op een stoffige locatie, die een doodenkele keer met een volstrekt grijs gekauwd (want eindeloos heroverwogen) gedicht ‘naar buiten komt’, is er dus ook een lichtere, meer Aardse manier om met poëzie om te gaan. In de traditie van de ‘handelsreiziger’ Jules Deelder. Hoewel ik Deelder als dichter ‘uitgeschreven’ vindt, heeft hij, in deze zin, veel goed gedaan voor de poëzie!

Laatst heb ik in de Rijnmond-studio de hand geschud van Feyenoord-voorzitter Eric Gudde. Hij ging na een uurtje bozige fans sussen de studio uit, ik kwam net binnen  voor de presentatie van een nieuw seizoen ‘Werktdat?’. Het is schandalig en journalistiek totaal onverantwoord, maar ik dénk op grond van die ene handdruk te weten dat het slecht gaat aflopen met Eric Gudde. Reden? Aardige man! En als je aardig bent dan kom je in de betaald voetballerij – helaas – niet ver. Wanneer je in die branche potten wilt breken moet je minstens denken dat je het Ei van Columbus hebt uitgevonden, dat je recht hebt op een veel te dure auto en in achterafgelegenheden met losse vrouwen de aangewezen persoon bent om het een malafide spelersmakelaars naar de zin te maken. Ik zwéér ‘t je: Gudde denkt en kan dat niet. Dat siert hem. Hij is geen Jorien van den Herik, godzijdank. Maar de aardigheid van Gudde is niet gratis, niets is gratis. Feyenoord-supporters moeten voorlopig ‘betalen’ met een bescheiden plekje in of onder de middenmoot. Vraag: wil ik kampioen worden met een droplul? Of keurig elfde met Gudde? Ik neig naar het laatste.

Mijn persoonlijke misnoegen over het weggepest worden van Nico Dijkshoorn bij de VK staat los van de – wellicht visionaire – koers die de VK hiermee inzet. Immers: uitgaand van het idee ‘kwaliteitskrant’ (dat door Hofland nieuw leven wordt ingeblazen als zijnde een krant bedoeld voor een kleine elite, maar dáárdoor juist sterk!) is het wellicht een logische stap om de ‘volkse’ Dijkshoorn aan de dijk te zetten (sorry, voor de woordspeling). Het lijkt erop dat de toekomst is aan media met nauw omschreven ghetto’s annex doelgroepen en dat VK en NRC nu tot de ontdekking komen dat je beter voor het elitaire publiek (met geld) een elitaire krant kunt maken, zonder concessies, dan dat je een ‘knieval’ maakt voor de lezer met piassen als Dijkshoorn. Ogenschijnlijke successtrategie van de toekomst: doe waar je goed in bent! In het geval van VK en NRC: langere verhalen schrijven en duiden.

De kwaliteitskranten roepen ach-en-wee over het gure sociaal-economische klimaat. En over dalende omzetten en rendementen. Hoe geloofwaardig is dat als je vervolgens uit eigen beweging een veelgelezen columnist de deur wijst en de toekomst van je eigen krant verder op het spel zet? Nu de Volkskrant mijn favoriete sportcolumnist heeft ‘weggetrapt’ (citaat Dijkshoorn),  zie ik steeds minder reden om nog abonnee te blijven. Ik zeg niet dat zijn schrijfsels in elke zin kwaliteit ademen (‘kwaliteit’  is saai, en dat is Dijkshoorn niet!), maar ze vormen een aangename afwisseling in de zuur-politiek-correcte Azijnbode. De kaper op de kust heet Johan Derksen; hij strikte Dijkshoorn voor VI, waar de columnist/dichter vanaf 1 april begint.

Succes, Nico!

Dat Obama na een mediabepalende presidentscampagne even gas terug neemt… is dat alweer zo’n ‘zet’ waar hij over heeft nagedacht? Op de golven van het torenhoge verwachtingspatroon was ik (waren we?) klaargestoomd voor nog meer historische speeches en ontmoetingen. Maar het is de eerste weken opvallend stil in het Witte Huis. Zou hij nota’s lezen en veel vergaderen? En stiekem een politiek aan het ontwerpen zijn, waarmee hij pas veel later de handen op elkaar krijgt? Het zou me niet verbazen. Tot dusver is er nooit iets aan te merken geweest op de timing en het politieke instinct van Obama. In een optimistische bui beweer ik wel eens dat hij eigenlijk ‘de eerste echte professionele politicus aller tijden’ is. Kortom, Mr. Perfect. Het klinkt eng, maar bij hém kan ik alles hebben, zelfs perfectie…

DWDD vanavond: Matthijs praat met een economisch verslaggever van RTLZ over de manier waarop de Daily Show (John Stewart) de businesszender CNBC bekritiseert, met Cornald Maas als sidekick, die opmerkt dat Nederland 1 de laatste tijd ‘heel veilig’ programmeert. Vervolgens praat Matthijs met BNN-baas Patrick Lodiers over diens programma over Uruzgan (‘ben jij écht één van de jongens?’) en over de onderscheidende rol van BNN in het huidige omroepbestel.  En alsof onze horizon dan nóg niet genoeg is versmald door het bloemenpatroon van de Gooise matras eindigen we met Carlo Boszhardt en Irene Moors over hun imitaties van BN-ers op TV: wie vonden ze moeilijk en makkelijk te imiteren en bij wie komen de imitaties het hardste aan? Nog even en Matthijs zegt daags na de uitbraak van een nieuwe oorlog in het Midden Oosten tegen Het Gesprek-investeerder Harry de Winter:  ’Even serieus, Harry. Overweeg jij een kwis te lanceren over de Yom Kippoer-oorlog in 1973? Of ga jij toch voor een documentaire over Theodor Herzl? Ofwel: hoe ga je in de vooravond programmatisch met die vreselijke oorlog om?’

Zou Matthijs wel weten dat bommen in Irak échte doden veroorzaken? En dat je niet kunt spreken van EO-, NCRV-, AVRO- of TROS-lijken?

Gisteren deed onze nationale – ahum – ‘verdiepende’ actualiteitenrubriek Nova een nieuwe poging de ballon Wilders en PVV door te prikken. Opzet? We gaan eens in Venlo kijken wat voor halve debielen hij daar voorafgaand aan de lokale verkiezingen voor zijn partij gaat ronselen. En als de kijker dan nóg niet concludeert dat het land onder een eventuele PVV-leiding naar de klote gaat, overwegen wij, de Nova-redactie, collectief te emigreren naar een land waar politici ons tenminste Ouderwets En Geraffineerd Voorliegen. Het werd een stukje zorgvuldig gemonteerde staatspropaganda waarin de lokale kopstukken van de ‘oude partijen’, glimmend van trots (‘ik zit in Nova, Annie!’), mochten toelichten hoe vreemd het zou zijn als de PVV ter elfder ure tóch nog tien of vijftien kandidaten zou weten te strikken die een A van een B konden onderscheiden. De grote vraag: wat was treuriger in dit toneelstukje? De doorzichtige opzet van Nova? De Hekking-achtige raadsleden en wethouders die camerageil hun zegje deden? Of de nergens te vinden knalkandidaat voor de PVV? Aangezien de laatste niet op te sporen bleek, sloeg mijn ‘walgingsmeter’ daar nog relatief het minste uit.

Als kersvers IEDP-er word ik aangezet om van andere mensen PlezierGenoten te maken. Lees hieronder.

Hallo PlezierGenoot!

Geweldig dat je het aandurfde je aan te melden, want iedp is niet tastbaar, en daardoor misschien ook niet voor iedereen even makkelijk te bevatten. Hoewel? Er zijn steeds meer hoorbare geluiden die iedp onderschrijven en aanmoedigen: iedp groeit enorm hard! Getuige de al ruim 2000 iedp-genoten die zich hebben aangemeld in de afgelopen 6 dagen. En ook de eerste bedrijven en merken die iedp omarmen qua filosofie. Kortom, iedp bestaat, is gewenst en groeit. Het wordt dus toch een beetje serieus!

En dan nu de volgende stap. Waar de Quote 500 een treurige aanblik biedt, wilden we de ‘iedp 500+’ per 1 mei aanstaande laten stralen! Dat wordt nu maar de ‘iedp5000’, vanwege het groeitempo. Om dit te bereiken hebben we MEER AANHANGERS nodig, dus DOE EEN (extra) AANBEVELING BIJ JE CONTACTEN EN COLLEGA’S. GEEF HET DOOR, en door, en door. Als IEDERE iedp-GENOOT NU EENS MINIMAAL ….. NIEUWE iedp-ers AANBRENGT…..! Kleine moeite, veel plezier!

Via ‘Share this group’ (boven ‘Discussions’) links bovenaan de Overview-pagina van iedp nodig je je eigen contacten uit om deel te nemen. Per keer kan je er zelfs 50 (!) tegelijk uitnodigen (je hele bestand is natuurlijk een prima optie)! En dan is het natuurlijk de bedoeling dat ook deze contacten weer andere contacten aanbrengen. Laten we onszelf allemaal een plezier doen! Praat, schrijf en mail erover. En doe. Deel iedp – en haar vrolijke en belangrijke betekenis – met zoveel mogelijk mensen!

Plezier, Michiel & Mireille

Ben ik nou gek? Of is dit een nieuw piramidespel met Michiel & Mireille (lekker allitererend duo…) als de oppersanyassins van een vermomde Bhagwan-beweging? Ik blijf het volgen…

Na elven – als werkend Nederland gaat slapen, de te bevechten ‘marktaandelen’ drastisch zijn gezakt en de resterende mainstream onderuit zakt voor ‘P & W’ (Ned. 1) - staan de o zo berekenende zendercoördinatoren van de Nederlandse Publieke Omroep het toe dat er ruimte wordt gemaakt voor een docu over een dichter…  en dán nog maar alleen omdat het Boekenweek is.  Het godsgeschenk? Een mooi, ingetogen portret van de in Irak geboren en in het Nederlands publicerende dichter Rodaan Al Galidi. Een hoogtepunt: hoe hij in een Biesbos-achtige omgeving via een touw een pontje van de ene naar de andere oever trekt en zegt dat hij dankzij dit soort klusjes ‘niet gek wordt’ (als uitgeprocedeerde asielzoeker mag hij van de Nederlandse autoriteiten namelijk geen officiële baan hebben). Ander hoogtepunt: hoe hij achterover hangt tegen de vensterbank en zegt dat hij in het studentenhuis waar hij, tijdelijk, woont tot de conclusie is gekomen dat Nederlandse vrouwen van ‘jagers’ houden. ‘Er wonen veel jongens in dit huis, romantische jongens die naar Acda & De Munnik luisteren, maar alle meisjes komen met hun flessen wijn alleen voor die ene gast die telkens hun haren afknipt, als  trofeeën bewaart en de godganse dag naar Metallica luistert. Het is een gekke wereld.’ Met zijn dramatische familiegeschiedenis ‘kan ik niet zoveel’, als kijker, maar des te meer met zijn gedichten die langzaam door het beeld rollen. Dank u, NCRV! Dank u, zendercoördinator!

http://www.algalidi.com/

Gisteren sloeg ik de roman ‘Via Capello 23′ van Christiaan Weijts open. Wat me zelden overkomt: na twee pagina’s wist ik dat ik dit boek alleen al om de briljante stijl uit zou gaan lezen. Hoe is het mogelijk dat je slechts met de aankomst op een vliegveld en het zoekraken van een koffer een lezer helemaal overrompeld? Weijts ‘knows how to do it’.

Ben nu bij pagina 30 en kan niet wachten tot het moment waarop ik het boek opnieuw kan pakken.

Ik ben zojuist geaccepteerd als lid vanIEDP (Iedereen Elke Dag Plezier), hoera! De volgende welkomst-boodschap van Mireille de Steur – Berg vond ik in mijn mailbox:

Hallo PlezierGenoot!

Geweldig dat je het aandurfde je aan te melden, want iedp is niet tastbaar, en daardoor misschien ook niet voor iedereen even makkelijk te bevatten. Hoewel? Er zijn steeds meer hoorbare geluiden die iedp onderschrijven en aanmoedigen: iedp groeit enorm hard! Getuige de al ruim 2000 iedp-genoten die zich hebben aangemeld in de afgelopen 6 dagen. En ook de eerste bedrijven en merken die iedp omarmen qua filosofie. Kortom, iedp bestaat, is gewenst en groeit. Het wordt dus toch een beetje serieus!

Wat gaat mijn ‘takenpakket’ worden als kersvers IEDP-er? Tell me,  Mireille!

Een contact op LinkedIn nodigde mij onlangs uit lid te worden van een groep, luisterend naar de naam IEDP (Iedereen Elke Dag Plezier), www.iedp.nl.  Ik bewaar goede herinneringen aan het contact, dus nam ik het verzoek een tikkeltje serieuzer dan als een anonymus zoiets vraagt. Ik ‘verdiepte’ mij (een paar minuten, althans) in de doelstellingen van de groep en, zoals met bijna alles, werd ik besprongen door tegenstrijdige gevoelens. Goed, dat mensen het los van allerlei conventies, mediageweld en verkrampte vooroordelen leuk met elkaar willen hebben, maar – grote vraag – wat als dat niet spontaan gebeurt, maar via een digitaal lidmaatschap georganiseerd wordt? Bijt de vis hier doodleuk in de eigen staart? En wat te denken als IEDP praat over ‘de somberheid van deze tijd’ (hoezo is deze tijd somber? somberder dan tien, twintig of dertig jaar geleden? en waarom dan wel?),  zich presenteert als ’een keurmerk’ (Jodenster?) en roept dat ‘kansen in de toekomst liggen, niet in het verleden’ (gaan we de historie ‘bashen’? dat doen hersenlozen altijd!). Het zal wel aan mij liggen, maar door dit soort taal krijg ik visioenen van Stalinistische jeugdbrigades, die in glimlachende cohorten de oogst gaan binnenhalen. Ik dacht: weet je wat? Ik ga lid worden! Dat heb ik zojuist gedaan. Benieuwd of ik word ‘toegelaten’ en wat IEDP voor mij kan/gaat betekenen.

Er duiken vragen op over de titel van dit weblog. Daar had ik op gerekend. Sterker nog: daar ben ik op uit! De verleiding om het te gaan verklaren is groot (ik heb er een sluitend verhaal over), maar toch besluit ik vanochtend om die verklaring maar niet te geven. Iedereen zijn interpretatie te gunnen en niemand voor de voeten te lopen. Laat ik slechts verklappen dat ‘Seksloos’ hopelijk de deur opent naar een gebied, waar de lezer nog bereid is na te denken, zich te verwonderen, zich te laten verrassen, etcetera.

Vaak bekruipt me de gedachte dat journalistiek naar zijn aard & wezen middelmatig is. Het ‘zoekt een publiek’ (anders is het geen journalistiek, maar kunst of gekte) en wat is het publiek…? Juist, middelmatig. Kan het publiek daar iets aan doen? Nee. Kan de journalistiek er iets aan doen dat ze middelmatig is? Misschien… Ze kan proberen aan de wurggreep van de middelmaat te ontkomen, met het gevaar dat het resultaat geen journalistiek meer is en nergens geplaatst wordt. Ik ga mezelf, als journalist, niet de put in praten, maar ik wil het thema ‘Middelmaat’ ook niet doodzwijgen. Mijn eigen remedie? Telkens als ik aan een artikel, column of programma ga beginnen, creëer ik voor mezelf de illusie dat het de middelmaat zal ontstijgen. Het creëren van die illusie kost energie, maar hopelijk is het nuttig verspilde energie.

Zoals ik eerder op dit weblog schreef, is Twitter een soort giller. Wat zegt het over mij dat ik verslaafd dreig te raken aan een giller?

Het kwam gisteravond bij Pauw & Witteman wat zurig en stotterend uit zijn mond, maar Gerrit Komrij heeft natuurlijk het grootste gelijk van de wereld. In zijn aanval op de vrouwelijke chicklit-literatuur (die in zijn ogen ‘lectuur’ is) wees hij eens temeer op het belang van een onderscheid tussen wat je, brutaalweg, Kunst en Gebabbel zou kunnen noemen. Hij formuleerde het wat onbeholpen (hij is tenslotte schrijver, geen spreker), maar zijn pleidooi voor ‘beschouwing van de wereld’, voor ‘een visie op het leven’, is niets anders dan een pleidooi voor de ontwikkeling van software in je hoofd. Software die de gebeurtenissen in je leven verdeeld in vakjes, in begrippen, in analyses, in het uiterste geval zelfs in verhalen die literatuur zijn. De chicklit-boekjes leveren in zijn ogen slechts (meeslepende, ongelukkige, spectaculaire, tranentrekkende) gebeurtenissen, waarin de lezer wordt ‘meegezogen’, zonder waar dan ook afstand te nemen en aan te zetten tot catharsis (inzicht). Ik weet het: de discussie over literatuur met een grote en kleine ‘L’ is stokoud, maar in deze tijd waarin iemands ervaring bijkans heilig wordt verklaard en kennis met het grootste gemak aan allerhande computers en rekenmachines wordt uitbesteed, is het geluid van Komrij nuttig en noodzakelijk. Want wat hij eigenlijk zegt (en dat mag best wel eens hardop gezegd worden); het lezen van literatuur met een grote ‘L’ is vrijwel onmisbaar bij het zinvol en gestructureerd nadenken over je eigen leven en de wereld om je heen. — Heb ik het zo goed vertaald, Gerrit?

Een kleine studie van mijn eigen internetpublicaties leert dat ik regelmatig van mening verander. Of dit nu gezond, onthutsend, lichtzinnig of prijzenswaardig is, laat ik vooralsnog buiten beschouwing, feit is: in mijn eerste publicaties op DNR (www.denieuwereporter.nl) portretteer ik de nieuwe media als een ‘uitbreiding’ cq. ‘verrijking’ voor het medialandschap en verzet ik me tegen een gangbaar soort cultuurpessimisme. Deze bijdragen zijn bedoeld als contragewicht tegen een in mijn ogen bevoorrechte media-elite, die maar door blijft klagen over ‘de ontlezing van de jeugd’ en duizenden andere rampen die ons zogenaamd te wachten zouden staan zonder met bevredigend feitenmateriaal te komen (zie ook het plan om gratis krantenabonnementen te schenken aan 18-plussers). Om die stukken zo effectief mogelijk te formuleren heb ik mij – zoals elke polemist doet – diepgravend proberen ‘in te leven’ in de logica en de gedachtewereld van degenen die het Foute Standpunt huldigen, en waar mogelijk hun feiten, aannames en ideeën onder vuur genomen. Volgens deze methodiek dient elke opiniejournalist over acteurskwaliteiten te beschikken (je dient je nadrukkelijk te verplaatsen in…) en nu is de vraag hoe ‘erg’ het is als je tijdens dat (hopelijk oprechte) inlevingsproces ‘verdwaalt’, met als mogelijkheid dat je meer sympathie gaat koesteren voor het Foute Standpunt dan voor je eigen, oorspronkelijke stellingname. Moeten we een dergelijke ‘kwetsbaarheid’ niet juist waarderen? Of is ‘kwetsbaarheid’ in dit geval een vergoelijkende term voor ‘warrig denken’? Ik denk van niet. Sterker nog: het is het ultieme bewijs dat je écht leeft! Echt nadenkt! Echt durft te twijfelen. Menig polemist heeft in zijn of haar nadagen toegegeven dat woede of afkeer alleen van blijvende aard kan zijn als je linksom of rechtsom ‘gevoed’ wordt door het standpunt of beleid dat je abject vindt of ten diepste verachtelijk, met andere woorden: iets achtervolgt en inspireert je pas als je één of meer zaken ‘gemeen hebt’ met de persoon of belangengroep waartegen je ageert. Ik denk dat dit een universele wet is en dat iedere goede opiniejournalist zijn of haar tegenstander op ene bijna liefdevolle manier ‘serieus neemt’. Moraal? Welke mening je ook leest of opschrijft, realiseer je altijd het volgende:

OM MET IETS OF IEMAND OP EEN INTERESSANTE MANIER VAN MENING TE VERSCHILLEN MOET JE, GEK GENOEG, VEEL GEMEEN HEBBEN

Net zoals er continu debatten gaande zijn over het ‘ideale voedingspatroon’, kun je eindeloos van mening verschillen over het ideale dieet op geestelijk terrein. Ik begin steeds meer te voelen voor een tamelijk streng boekendieet (zonder al teveel tussendoortjes). Op skivakantie heb ik twee boeken gelezen, waarvan ‘Roem’ van Daniel Kehlmann een even enerverend als afgerond beeld schetst van digitale communicatiemiddelen en hun invloed op identiteitsvorming en vervreemding. Het boek zit boordevol dubbellevens, spiegelkarakters, persoonsverwisselingen en buitenissigheden rond de celebrity-cultuur en is swingend, humoristisch en eigentijds…! (Aanrader!). Eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat het ‘meepikken’ van een Telegraafje en VK-tje, ’s ochtends voor het schoonpoetsen van de ski’s,  de genieting van deze indrukwekkende ‘roman in negen verhalen’  niet in de weg stond. Dus misschien toch maar over mijn hart strijken en een wat ‘losser’ boekendieet toestaan? Ik neem ‘t in beraad…